Cách kể một câu chuyện trong bóng tối (không cần sách)

“Kể chuyện cho con đi. Không phải trong sách. Trong đầu bố mẹ ấy.”

Nếu câu đó làm đầu bạn trống rỗng, thì bạn không hề đơn độc đâu. Rất nhiều cháu đã hỏi tôi câu ấy, thường là ba đứa cùng lúc, đứa nào cũng muốn làm nhân vật chính. Phần lớn chúng ta có thể đọc sách cả ngày mà vẫn đứng hình khi được yêu cầu tự bịa ra một câu chuyện, vào cuối một ngày dài, trong bóng tối, trước một khán giả để ý mọi thứ.

Bí quyết không nằm ở sự sáng tạo. Mà là có sẵn một bộ khung rồi lấp đầy nó.

Bộ khung mà mọi truyện trước giờ ngủ đều có

Gần như mọi câu chuyện trẻ nhỏ yêu thích đều có cùng một bộ khung.

Một ai đó nhỏ bé muốn một thứ đơn giản. Bé đi đâu đó để lấy nó và gặp ba thứ trên đường. Cái thứ ba giúp bé, và bé về nhà.

Chỉ vậy thôi. Một ai đó nhỏ bé, một chuyến đi ngắn, ba cuộc gặp, về nhà. Một khi biết bộ khung ấy, bạn có thể kể một chuyện mới mỗi tối mà chẳng bao giờ cần khéo léo.

Ba câu hỏi để lấp đầy nó

Hỏi con bạn, hoặc tự trả lời nếu bé buồn ngủ quá.

Chuyện về ai? Một chú chuột. Một cô bé cầm đèn lồng. Một chiếc tất. Bé nói gì thì đó là nhân vật chính.

Bé ấy muốn gì? Tìm chiếc mũ của mình. Xem mặt trăng có vị gì. Đi sang bên kia khu vườn.

Thứ đầu tiên bé ấy gặp là gì? Một con ếch. Một cánh cửa. Một đám mây đang buồn. Cho nó nói một câu, rồi đi tiếp.

Giờ bạn đã có nhân vật chính, một điều ước và cảnh đầu tiên. Phần còn lại là “và rồi”. Giữ mỗi cuộc gặp trong vài câu, để cuộc gặp thứ ba giúp đỡ, và đi về nhà.

Vì sao nhân vật chính nên mang theo một ngọn đèn

Chuyện kể trong bóng tối suôn sẻ hơn khi nhân vật chính mang theo một ngọn đèn. Một chiếc đèn lồng, một ngọn nến, một con bọ phát sáng trong lọ. Nó cho bạn thứ để mô tả khi cạn ý (“chiếc đèn lồng chập chờn, và trong ánh chập chờn ấy cô bé thấy…”), và cho con bạn thứ để bám vào khi câu chuyện hơi đáng sợ.

Nó cũng là một cái kết có sẵn. Ngọn đèn yếu dần; đến lúc về nhà; nhân vật chính an toàn trên giường; đèn tắt. Rồi đến lượt đèn của bạn.

Đây là quy tắc mà nhân vật Vela của chúng tôi sống theo. Cô bé mang chiếc đèn lồng có một ngôi sao bên trong và giữ ánh sáng thật dịu, vì những nơi cô bé ghé thăm chỉ tồn tại trong bóng tối.

Nếu cả ba đứa đều muốn làm nhân vật chính thì sao?

Đây là tình huống thường ngày của tôi. Cách giải quyết là bộ khung ấy có ba cuộc gặp, nên nhân vật chính sẽ gặp hai đứa còn lại. Đứa lớn nhất tối nay làm nhân vật chính, đứa giữa là con ếch, đứa út là đám mây đang buồn, và đám mây được câu thoại hay nhất. Mai đổi lượt. Chưa đứa nào phản đối làm đám mây sau khi đã nghe câu thoại ấy.

Khi bạn bí

Nói điều bạn thấy. Mô tả căn phòng trong truyện: màu của bầu trời, tiếng của cỏ. Trẻ con không ngại chậm.

Hỏi bé. “Con nghĩ sau cánh cửa có gì?” Bé nói gì cũng đúng. Dùng nó.

Lặp lại một thứ gì đó. Một âm thanh, một cụm từ, một câu đùa nhỏ. Với trẻ, lặp lại nghe như tay nghề, và nó cho bạn thêm thời gian.

Kết thúc sớm. Một câu chuyện kết thúc khi bé vẫn còn muốn nghe là câu chuyện bé sẽ đòi nghe lại. Đó là mục tiêu.

Tối đầu tiên bạn sẽ chưa giỏi. Đến tối thứ năm, bé sẽ nghĩ bạn là người kể chuyện hay nhất trên đời. Theo cách quan trọng nhất, bé nói đúng.